Een pneumatische selectiepoort of automatische poort verbruikt weinig lucht: indicatief zo'n 50 l/min tijdens het bewegen, en telkens maar enkele seconden per koe die passeert. De compressor van de melkrobot voedt ze zonder moeite. Het echte probleem ligt elders: die poorten staan ver van de compressor, in een koude en vuile stal, en een leiding die bevriest of een cilinder die lekt volstaat om het koeverkeer in de stal te blokkeren.
De keuze van de compressor voor het hele bedrijf komt aan bod op onze pagina over de compressor voor melkveebedrijf en melkrobot. Hier gaat het over alles wat rond de robot lucht verbruikt.
Welke pneumatische uitrusting op een melkveebedrijf?
- De selectiepoort. Na het melken of aan de uitgang van de voergang stuurt ze een koe naar de ligboxen, de ziekenboeg, de inseminatiezone of de droogstand, volgens de opdrachten van de software van de robot.
- De eenrichtingspoorten of gestuurde poorten, die het geleide koeverkeer tussen ligboxen, voergang en robot regelen.
- De hekken van de wachtruimte en de in- en uitgangspoorten van de melkput.
- De voerhekken met pneumatische vergrendeling, op sommige installaties.
- De mestschuiven en sommige kleppen van de mestkelder, als ze pneumatisch gestuurd worden.
- De cilinders van de klassieke melkput: automatische afname, borstbomen, snelle uitloop.
Elke fabrikant geeft het verbruik en de druk van zijn uitrusting in de handleiding. De waarden in dit artikel zijn grootteordes.
Hoeveel lucht voor de poorten?
Een cilinder verbruikt bij elke beweging het volume van zijn cilinder, vermenigvuldigd met de druk. De gedetailleerde berekening staat in ons artikel over het luchtverbruik van een pneumatische cilinder. Omdat een poort bij elke koe maar enkele seconden beweegt, is haar gemiddelde verbruik laag. Onze configurator telt die uitrusting voor 50 % van haar piekverbruik mee, omdat de luchtketel de stoten opvangt.
Voorbeeld van een bedrijf met twee robots, twee selectiepoorten en twee automatische poorten (indicatieve waarden):
- Twee robots, continu: 2 × 300 = 600 l/min.
- Vier poorten, met stoten: 4 × 50 × 50 % = 100 l/min.
- Eén blaaspistool in de werkplaats, met stoten: 150 × 50 % = 75 l/min.
- Totaal: 775 l/min.
- Met 25 % veiligheidsmarge: 969 l/min.
- Met 20 % uitbreiding: 1.163 l/min.
De K 75 levert 1.100 l/min bij 8 bar: hij dekt de werkelijke behoefte met zijn veiligheidsmarge (969 l/min), maar niet de volledige uitbreidingsreserve. Is er een derde robot gepland, dan is de K 110 (1,7 m³/min) verstandiger. Vooral valt op dat de poorten weinig wegen naast de robots: het zijn de robots die de compressor dimensioneren.
Hebt u een aparte compressor voor de poorten nodig?
Meestal niet. Een centrale compressor die robots en poorten voedt, is eenvoudiger te onderhouden. Twee gevallen vormen een uitzondering:
- Een poort die heel ver ligt, in een ander gebouw, waar een lange leiding die aan de kou blootstaat duur zou uitvallen. Een kleine lokale compressor, zoals de S 55 met zijn luchtketel, kan dan verantwoord zijn. Maar ook die moet u onderhouden en beschermen.
- Een klassieke melkput en een robot op dezelfde site, met heel verschillende uren. De compressor van de melkput kan als reserve voor de robot dienen, en omgekeerd, als beide netten met een afsluiter verbonden zijn.
Hoe legt u het net in de stal aan?
- Voldoende diameter. Een te dunne leiding doet de druk aan het einde van het net zakken wanneer meerdere poorten tegelijk bewegen. Onze rekentool voor het drukverlies controleert de diameter volgens de lengte en het debiet.
- Leiding hoog en beschermd. Buiten bereik van de dieren, de bak van de lader en de mestschuif. Koeien schuren tegen alles wat uitsteekt.
- Corrosiebestendig materiaal. Ammoniak en vocht tasten blank staal aan. Kies leidingen die voor perslucht bedoeld en corrosiebestendig zijn.
- Een afsluiter per toestel, om aan een poort te werken zonder de lucht van de robot af te sluiten.
- Een filter-drukregelaar vóór elke poort, ingesteld op de druk uit de handleiding. Een poort die te hard dichtslaat, verslijt haar scharnieren en schrikt de dieren af.
Ons artikel over een persluchtnet zonder lekken geeft de regels voor de aanleg.
De typische storingen en hun oorzaken
| Symptoom | Waarschijnlijke oorzaak | Oplossing |
|---|---|---|
| Selectiepoort geblokkeerd op een winterochtend | Bevroren water in de leiding of de cilinder | Droge lucht met negatief drukdauwpunt op de koude tak, condensaftappers op de laagste punten |
| Trage poort die niet volledig sluit | Te lage druk aan het einde van het net | Diameter van de leiding en instelling van de drukregelaar controleren |
| Gesis bij een poort | Lek aan een koppeling of een beschadigde slang | Het onderdeel vervangen, de bevestigingen controleren |
| Vastgelopen of verroeste cilinder | Water en slib in de lucht | Droger, condensaftapper, filter vóór de poort |
| Compressor die 's nachts veel draait | Lekken in het net van de stal | Lekken opsporen, afsluiters dicht op ongebruikte toestellen |
Het bevriezen van de poorten wordt in detail behandeld in ons artikel droge lucht en vorst in de stal.
Lekken, de stille vijand van de veehouderij
Een net in de stal telt veel koppelingen, slangen en cilinders die blootstaan aan stoten, mest en kou. Lekken komen er vaak voor, en ze kosten dag en nacht geld omdat de compressor nooit stopt. Eén lek kan op zich evenveel verbruiken als een poort. Loop het net af wanneer het rustig is in de stal, met de compressor in werking, en luister. Ons artikel over het opsporen en herstellen van persluchtlekken geeft de methode, en onze rekentool voor de kost van persluchtlekken berekent hun gewicht over een jaar.
Welke luchtkwaliteit voor de poorten?
De cilinders van de poorten raken de melk en de dieren niet. Gedroogde en gefilterde lucht, zoals die van de K-serie, is voor hen geschikt. Onze compressoren zijn oliegesmeerd: de filtratie aan de uitgang houdt de meegevoerde olie tegen. Het belangrijke punt blijft het water: op een tak die door de kou loopt, moet het drukdauwpunt duidelijk lager liggen dan de laagste wintertemperatuur.
Om uw installatie met uw robots en uw poorten te dimensioneren, gebruikt u de configurator en stuurt u ons daarna de lijst van uw uitrusting met een offerteaanvraag.
Volgens uw vak: Compressor voor melkveebedrijf en melkrobot.