Op een betoncentrale volstaat een koeldroger zolang de lucht in vorstvrije ruimtes blijft. Maar de leidingen die naar de filters en de conussen van de silo's lopen, liggen buiten: bij −10 °C condenseert het water dat na een koeldroger overblijft, en bevriest het in de magneetventielen. Op die takken hebt u een adsorptiedroger nodig, waarvan het drukdauwpunt ruim onder nul zakt. De compressor zelf moet in een gesloten ruimte staan, boven nul.
De andere persluchtbehoeften van de centrale vindt u op onze pagina compressor voor een betoncentrale. Hier behandelen we alleen het water en de vorst.
Wat gebeurt er als de lucht bevriest op een centrale?
Op de eerste vriesochtend duiken de symptomen in deze volgorde op:
- Een bunkerschuif die niet opengaat, of maar half: de cilinder of zijn ventiel zit vast in het ijs.
- Een klep van een cementsilo die geblokkeerd is: de cementweging schiet niet op, de menging wacht.
- De filterreiniging van de silo die niet meer klakt: het membraan van het magneetventiel kleeft vast door de rijp, en het filter verstopt bij de eerste bulkwagen.
- De beluchting die niet meer blaast: het cement vormt een brug in de conus.
Bij de dooi komt het vrijgekomen water in één keer in de filterslangen en de beluchtingskussens terecht. Met het cement vormt het korsten die nog lang na de winter blijven. De details staan in onze artikels over de filterreiniging van cementsilo's en de beluchting van cement in de silo.
Hoeveel water blijft er in de lucht na een koeldroger?
Een koeldroger koelt de lucht af tot enkele graden boven nul, doorgaans rond +3 °C onder druk, en voert het gecondenseerde water af. De rest van het water gaat het net in. De berekening, stap voor stap, voor de tak naar de silo's:
- Water bij +3 °C: verzadigde lucht bij +3 °C bevat ongeveer 5,9 g water per m³ perslucht.
- Omgerekend naar vrije lucht: bij 8 bar relatief, dus 9 bar absoluut, bevat 1 m³ perslucht 9 m³ vrije lucht. Dat geeft 5,9 ÷ 9 ≈ 0,66 g water per m³ vrije lucht.
- Wat de lucht kan vasthouden bij −10 °C: ongeveer 2,1 g per m³ perslucht, dus 2,1 ÷ 9 ≈ 0,24 g per m³ vrije lucht.
- Wat neerslaat: 0,66 − 0,24 = 0,42 g per m³ vrije lucht die door de koude leiding stroomt.
- Over een dag: de tak naar de silo's verbruikt 0,5 m³/min gedurende 10 uur, dus 300 m³. 300 × 0,42 ≈ 126 g ijs per dag.
Honderd gram ijs is weinig in een ketel. In een magneetventiel van de filterreiniging of in het ventiel van een bunkerschuif is het genoeg om alles te blokkeren. Onze rekentool voor de condensaathoeveelheid geeft de totale hoeveelheid water die stroomopwaarts afgevoerd moet worden, en onze gids over het drukdauwpunt legt die begrippen uit.
Welke droger kiest u voor een betoncentrale?
U werkt de methode af per leidingdeel:
| Leidingdeel | Minimumtemperatuur in de winter | Voldoende droger |
|---|---|---|
| Compressorruimte, bedieningscabine, verwarmde werkplaats | boven +5 °C | koeldroger |
| Overdekte bunkers, transportbanden, menger in een gesloten, onverwarmd gebouw | rond 0 °C | koeldroger, in het oog houden |
| Leidingen naar de dakfilters en de conussen van de silo's | −10 tot −20 °C volgens de streek | adsorptiedroger |
Kies een drukdauwpunt dat duidelijk lager ligt dan de koudste temperatuur van het leidingdeel. Een adsorptiedroger zakt ruim onder nul; zijn fiche geeft de exacte waarde. Ons artikel welke persluchtdroger kiezen vergelijkt beide technieken.
Twee mogelijke opstellingen:
- Adsorptiedroger op het volledige debiet, wanneer de meeste verbruikers buiten staan. Dat is het eenvoudigst, maar de droger moet het volledige debiet van de compressor verwerken.
- Koeldroger voor alles, adsorptiedroger alleen op de tak naar de silo's, wanneer de kleppen en de menger binnen staan. De adsorptiedroger is dan kleiner.
Voorbeeld van dimensionering van de tak. Silofilters 300 l/min en beluchting 160 l/min, samen 460 l/min. Met 25 % marge: 460 × 1,25 = 575 l/min. U hebt een adsorptiedroger van minstens 0,6 m³/min nodig. Een adsorptiedroger verbruikt ook een deel van de lucht om te regenereren: tel dat volgens zijn fiche bij het debiet van de compressor. Dezelfde methode passen we toe op graansilo's in ons artikel persluchtdroger voor een graansilo.
Waar plaatst u de compressor in de winter?
De droger doet niet alles. De compressor en zijn ketel moeten in een gesloten, vorstvrije ruimte blijven.
- Boven nul. Daaronder bevriezen de condensaten in de ketel, in de aftapper en in de koeldroger, en kan de machine 's morgens weigeren te starten. Onze gids compressor, hoogte en temperatuur geeft de werkingsgrenzen.
- Zonder rechtstreekse koude tocht. Een aanzuigrooster dat pal op het noorden openstaat, koelt de machine in de winter te sterk af. Stel de ventilatiekleppen in volgens het seizoen: zie de compressorruimte.
- De warmte van de compressor voor de ruimte. Een schroefcompressor zet het grootste deel van zijn energie om in warmte. Goed gekanaliseerd houdt die de ruimte vorstvrij en kan ze de bedieningscabine verwarmen. Zie onze gids over warmterecuperatie.
- Beschermd tegen stof. Een ruimte die in de winter dicht blijft, houdt ook het cementstof buiten. Controleer het luchtfilter bij elk bezoek.
Welke compressor voor een centrale die in de winter draait?
De K 75 levert 1,1 m³/min bij 8 bar, met ingebouwde ketel van 420 L, koeldroger en filtratie. Hij dekt de meeste centrales met drie of vier silo's; u voegt een adsorptiedroger toe op de tak naar de silo's. Voor een grotere centrale gaat de K 110 tot 1,7 m³/min. Kiest u voor een adsorptiedroger op het volledige debiet, dan voorkomt de S 75 als losse compressor dat u twee drogers betaalt.
Onze compressoren zijn oliegesmeerd: de filtratie aan de uitgang houdt de meegevoerde olie tegen, en een fijnfilter vóór de adsorptiedroger beschermt zijn droogmiddel.
Wat u vóór de winter doet
- Tap de laagste punten af en controleer elke automatische condensaftapper. Een bevroren aftapper laat het water het net in.
- Isoleer de blootgestelde leidingen op de silo's, vooral de horizontale stukken waar water blijft staan.
- Leg de leidingen op afschot naar een aftappunt, nooit naar een magneetventiel.
- Test de schuiven en de kleppen leeg bij het begin van de dag, vóór de eerste klant.
- Doe het onderhoud vóór de kou. Eerste onderhoud na 500 uur, daarna om de 1 500 uur: gebruik het rustige seizoen om het luchtfilter te vervangen en de droger te controleren.
Beschrijf uw centrale en het tracé van uw leidingen in een offerteaanvraag, of begin met de configurator: we bepalen samen met u de geschikte droger.
Volgens uw vak: Compressor voor betoncentrale, steengroeve en sloopwerken.